የሸሪዓዊ የፋይናንስ መርሆዎች እና ከወለድ የጸዳ የባንክ አገልግሎት በኢትዮጵያ

### መግቢያ — እስላማዊ ፋይናንስ ምንድነው? እስላማዊ ፋይናንስ በፍትሕ፣ በእኩልነትና በእውነተኛ ኢኮኖሚያዊ ምርታማነት ላይ የተመሠረተ የፋይናንስ ስርዓት ነው። በሸሪዓዊ መርሆዎች መሠረት ገንዘብ ራሱ ሸቀጥ ሳይሆን የልውውጥና የዋጋ መለኪያ መሳሪያ ብቻ ነው። --- ### ዋና ዋና የሸሪዓ መርሆዎች 1. **የሪባ (ወለድ) ክልከላ፦** አላህ እንዲህ ብሏል፦ *«አላህ ንግድን ፈቅዷል፤ ወለድን ግን እርም አድርጓል።»* (አል-በቀራህ 275)። ያለምንም ጥረትና ስጋት በገንዘብ ብድር ላይ የሚጨመር ትርፍ በሸሪዓ የተወገዘ ነው። 2. **የገረር (እርግጠኛ ያልሆነ ማጭበርበር) ክልከላ፦** ግልጽነት የጎደላቸው፣ ውል ያልተቋጨባቸው ወይም በቁማር መልክ የተገነቡ ግብይቶች አይፈቀዱም። 3. **ሀላል በሆኑ ዘርፎች ላይ ብቻ መዋዕለ-ነዋይ ማፍሰስ፦** ለህብረተሰብ ጤናና ስነ-ምግባር ጎጂ በሆኑ (እንደ አልኮል፣ ቁማር ወዘተ) ላይ መሰማራት አይቻልም። --- ### በኢትዮጵያ የሸሪዓ የባንክ አገልግሎቶች አሰራር በኢትዮጵያ የባንክ ኢንዱስትሪ ውስጥ የሚሰሩ ከወለድ ነፃ አገልግሎቶች (ለምሳሌ በወጋገን ባንክ አማናህ መስኮት) የሚከተሉትን ዋና ዋና ሸሪዓዊ ውሎች ይጠቀማሉ፦ - **ሙራበሃ (Murabaha)፦** ባንኩ ደንበኛው የሚፈልገውን እቃ ገዝቶ በተስማሙበት የትርፍ ህዳግ በብድር መሸጥ። - **ሙዳረባ (Mudaraba)፦** አንደኛው ወገን ካፒታል ሲያቀርብ ሌላኛው ወገን እውቀቱንና ስራውን አስተዋጽኦ በማድረግ ትርፍን መጋራት። - **ኢጃራህ (Ijarah)፦** ኪራይ ወይም ለተወሰነ ጊዜ የንብረት አጠቃቀም መብትን ማስተላለፍ። እነዚህ አገልግሎቶች በታዋቂው ዓለም አቀፍ የAAOIFI የሸሪዓ መመዘኛዎች መሰረት ጥብቅ ቁጥጥር እየተደረገባቸው ይተገበራሉ።